شب يلدا و تأثير شکست جوي بر زمان رويدادن آن
در مورد اينکه تأثير جو بر زمان رخدادن شب يلدا نتايج زير برايام قابل قبول است:
1- شکست در جو موجب ميشود که اجرام آسماني در ارتفاع بالاتري نسبت به واقعيت ديده شوند!
2- شکست نور توسط جو در طول روز تأثير گذار است، اجرام زودتر طلوع ميکنند و ديرتر غروب، پس روز بلندتر ميشود و شب کوتاهتر!
3- ميزان شکست به ارتفاع خورشيد بستگي دارد .... نسبت عکس!
4- طول روز به ميل خورشيد وابسته است و به نوعي به ارتفاع ماکزيممي که در طول روز تجربه ميکند ...
5- تأثير شکست در ميزان طولانيتر کردن طول روز در روزهاي مختلف به دليل متفاوت بودن ارتفاع ماکزيمم خورشيد مختلف است!
خوب حالا ببينيم که آيا همانطور که شکست موجب جابهجايي نقطه اعتدال بهاري ميشود ميتواند طولانيترين شب سال را هم جابهجا کند؟
درست است که ما چند تا فاکتور مؤثر بر طول روز داريم ... يکي ميل خورشيد و ديگري مجموع تأثير شکست در طول روز ( ضريب شکست تفاوت ميکند ديگر براي همين گفتم مجموع) خب من اين فاکتور دوم را ميتوانم به نوعي با ارتفاع ماکزيمم بيان کنم ... نميتوانم؟! در واقع مسير خورشيد در طي روز را در نظر بگيريد .... خورشيد در طول يک فصل يک ارتفاع مينيمم دارد و يک ارتفاع ماکزيمم .... ارتفاع مينيمم همانياست که موجب به وجود آمدن کوتاهترين روز براي ناظر خارج از جو ميشود و آنيکي هم برعکس! .... حالا ميخواهيم تأثير جو را وارد کنيم! .... شکست هميشه در راستاي طولاني کردن طول روز است ... و ميزان تأثيرش نسبت مستقيم به ارتفاع ماکزيمم خورشيد در طول روز دارد ... چرا؟! خوب در واقع به اين شکل بگويم که هرچه خورشيد بيشتر بالاي افق باشد، مدت زمان بيشتري مشمول پديده شکست ميشود و در نتيجه طول روزش بيشتر اضافه ميشود .... پس ميزان زياد شدن روز بر اثر شکست متناسب است با طول روز!
پس ميشود نتيجه گرفت که بلندترين روز سال براي ناظر خارجي روزي است که ما بيشترين افزايش طول روز بر اثر شکست را هم مشاهده ميکنيم ... با اين توصيفات، شب يلدا بايد طولانيترين شب سال باشد ... اما کوتاهتر از حدي که بدون جو بايد ميبوده است!
پيوست : احساس ميکنم ممکن است دقيقا نشود از اين متن فهميد که چرا من ادعا ميکنم که ميزان افزايش روز بر اثر شکست متناسب است با طول روز:
دو روز مختلف را در نظر بگيريد ... يکي کوتاهترين روز براي ناظر خارجي و ديگري بلندترين روز .... حالا مسير خورشيد را در اين دو روز در ذهنتان رسم کنيد ... روي کاغذ هم بکشيد موردي ندارد! ... خوب قبول داريد که در واقع من ميتوانم بلندترين روز را مجموع کوتاهترين روز و يک مقدار اضافي بدانم؟! ( از نظر ارتفاع!) ارتفاع ماکزيمم خورشيد را در بلندترين روز HA و در کوتاهترين روز HB بگيريد ... قبول است که :
HA=HB+k ؟؟؟؟ خب پس در بلندترين روز تا ارتفاع HB پديده شکست همان کاري را ميکند که در کوتاهترين روز انجام ميدهد! و پس از گذشتن از HB است که اتفاق جديدي روي ميدهد که اين اتفاق جديد در راستاي طولانيتر کردن روز است ... نيست؟ .... اوففف ... من تمام تلاشام را کردم ... ديگر نتوانم! اميدوارم توانسته باشم منطورم را برسانم! پرسشي که باقي ميماند اين است که پس چرا طولانيترين شب سال يک هفته زودتر رخ ميدهد؟!
لنا عباسي بروجني