اصطلاجاتي که بايد بدانيد ! (2)
اختلاف منظر :
اختلاف منظر برخلاف ناماش پديده بسيار آشنايي است.ميتوانيد خودتان تجربهاش کنيد! دستتان را دراز کنيد و به انگشت سبابهتان بنگريد؛ حال به نوبت يکي از چشمانتان را ببنديد... درست است! با اين کار انگشت شما در زمينه اجسام دورتر جا به جا ميشود!
به شکل نگاه کنيد. به زاويه p زاويه اختلاف منظر ميگويند و همان طور که خواهيم ديد اين زاويه نقش ويژهاي در ستارهشناسي بازي ميکند. چنانچه با اندازگيري آن فاصله ستارهها از خورشيد محاسبه ميشود.
نخستين بار يک رياضيدان آلماني اين زاويه را براي ستاره 61 دجاجه به طور عملي در حدود 3/1 ثانيه قوسي اندازگيري نمود.
رده طيفي :
ستارهشناسان ستارگان را بر پايه خطوط سياه طيفي و دمايشان در ردههاي طيفي O B A F G K M طبقه بندي ميکنند. هر کدام از اين ردهها به 10 زير رده تقسيم ميشوند که با انديسهاي 0-9 نمايش داده ميشوند. داغترين ستارههادر رده O و سردترينهايشان در رده M جاي دارند.
کيفيت خطوط سياه طيفي ( وضوح، پهنا و...) هم پايه کلاسهاي درخشندگي است که با اعداد روميI-V نشان داده ميشوند و نماينده اندازه ستاره ( و درخشندگي واقعي) هستند.I براي ابرغولهاو V براي نيمه کوتولههاست.
پس ساختار نوشتاريي مانند G2V ما را از دما و درخشندگي ستاره آگاه ميسازد و به نقاط نوراني آسمان شب ما شخصيت و مفهوم ميبخشد.
فاصله :
زمين هر يک سال يک بار، در فاصله متوسط 150 ميليون کيلومتري، يک دور کامل گرد خورشيد ميگردد. اين فاصله اصطلاحا يک واحد نجومي ناميده ميشود.(A.U)
فاصله اي که نور در يک سال ميپيمايد -- 63000 واحد نجومي و يا 9.5تريليون کيلومتر -- يک سال نوري (L.Y)تعريف ميشود. در نظر داشته باشيد که سال نوري واحد اندازگيري فاصله است و نه زمان، درست مانند واحدهايي همچون کيلومتر، متر و...
بيشتر ستارگان پرنور آسمان ما در حدود چند ده تا هزاران سال نوري از ما فاصله دارند. کهکشان آندرومدا، نزديکترين کهکشان به ما بعد از کهکشان خودمان، راه شيري!!!، در 2.5 ميليون سال نوري ما قرار دارد.
ستارهشناسان حرفه اي، معمولا واحد ديگري با نام پارسک را براي اندازگيري فواصل به کار ميبرند. يک پارسک، برابر با 3.26 سال نوري است ( و در حقيقت فاصله ايست که در آن يک ستاره، هنگامي که زمين به اندازه يک واحد نجومي گرد خورشيد ميچرخد، نسبت به زمينه آسمان، اختلاف منظر 1 ثانيه قوسي خواهد داشت. )
و در نهايت، هرکيلو پارسک، 1000 و هر مگاپارسک يک ميليون پارسک است.
خوب حالا ديگر قضاوت با خودتان است!!!! يادگيري مطالب گفته شده دشوار بود؟؟؟؟
1- Words Ya Gotta Know/Alan M. Mac Robert/Skyandtelescope.com
2- Universe/Roger A. Freedman, William J. Kaufmann III/W. H. Freeman And Company
3-The spectral types of stars/Alan M. Mac Robert/Skyandtelescope.com
لنا عباسي بروجني