Amazingly beautiful

ngc5907_gabany_rcl.jpg

Explanation: Grand tidal streams of stars seem to surround galaxy NGC 5907. The arcing structures form tenuous loops extending more than 150,000 light-years from the narrow, edge-on spiral, also known as the Splinter or Knife Edge Galaxy. Recorded only in very deep exposures, the streams likely represent the ghostly trail of a dwarf galaxy — debris left along the orbit of a smaller satellite galaxy that was gradually torn apart and merged with NGC 5907 over four billion years ago. Ultimately this remarkable discovery image, from a small robotic observatory in New Mexico, supports the cosmological scenario in which large spiral galaxies, including our own Milky Way, were formed by the accretion of smaller ones. NGC 5907 lies about 40 million light-years distant in the northern constellation Draco.

The picture and the explanation belong to Astronomy Picture Of the Day.

The Columbus of The Cosmos

46 سال پیش در چنین روزی، یوری گاگارین افتخار این را یافت که نخستین انسانی باشد که در مداری گرد زمین، آن هم با سرعت 27400 کیلومتر بر ساعت به مدت 108 دقیقه می‌گردد، بیش‌ترین ارتفاعی که این فضانورد از زمین گرفت حدود 327 کیلومتر بود. در آن زمان هیچ‌کس نمی‌دانست که 7 سال بعد سانحه‌ای هوایی شانس دومین پرواز فضایی را از او خواهد ربود.

Yuri Gagarin

Yuri Gagarin

من دانش‌آموزان‌ام را دوست دارم!

هر روز پنج‌شنبه که از خواب بیدار می‌شوم نخستین چیزی که به ذهن‌ام می‌رسد این است که کاش می‌شد کلاس ظهرم را می‌پیچاندم و مجبور نمی‌شدم از خانه خارج شوم. این احساس ناب به سبب خستگی 5 روز کاری‌ام است که موجب می‌شود کلی اینرسی برای انجام کوچک‌ترین کار ممکن در روز پنج‌شنبه‌ام داشته باشم. چه این کار رفتن سر کلاس به عنوان آموزگار باشد، چه رفتن سرقراری محض تفریح.
اما در مورد کاری که به نوعی مسئولیت‌ای بر گردن توست، آموخته‌ای که تا حد ممکن بر احساسات‌ات غلبه کنی و خستگی نشناسی! به همین سبب با کلی غرغر درونی جمع و جور می‌شوی و سر کلاس می‌روی … روی صندلی که می‌نشینی در یک لحظه همه‌ی آن خستگی‌ها و رکودها نابود می‌شوند و تو حتی نمی‌فهمی چطور زمان می‌گذرد …
شاگردان‌‌ات هم همین را می‌گویند، همیشه همه‌تان با هم تعجب می‌کنید که چه زود کلاس به پایان رسیده. ویژگی بارز تو و شاگردان‌ات این است که هیچ‌کدام‌تان فکر نمی‌کنید که لنا خانم معلم است! این را از یکی از دوست‌داشتنی‌ترین معلمان زندگی‌ات آموخته‌ای، گرچه به گمان‌ام تو دیگر دست او را هم از پشت بسته‌ای! وقتی شاگردان‌ات از سروکوله‌ات آویزان می‌شوند تا مقنغه‌ات را دربیاورند و موهای‌ات را ببینند یاد بلاهایی که دست جمعی سر معلمان دوران راهنمایی‌ات می‌آوردید می‌افتی! و وقتی بچه‌ها یواشکی برای‌ات بستنی می‌خرند یاد خوراکی‌هایی که برای آقای نوروزی می‌گرفتی می‌افتی! و تو هنوز هم نمی‌توانی خودت را در جای‌گاه معلم‌ای قرار دهی، نه این‌که معلم نباشی، که هستی! تنها فاصله‌ی مرسوم میان تو و شاگردان‌ات وجود ندارد، چون یاد گرفته‌ای به این فاصله اعتقادی نداشته باشی.
همیشه بعد از کلاس، وقتی قدم‌زنان به سوی ایستگاه اتوبوس می‌روم، وسط اندیشه‌های روزمره‌ام به این نتیجه می‌رسم که برای این‌ بچه‌های‌ام معلم بسیار به‌تری نسبت به بچه‌های زعفرانیه‌ای‌ام بوده‌ام. سبکی که در این کلاس درس می‌دهم را خیلی دوست دارم، اوایل واکنش چندان امیدوارکننده‌ای از بچه‌ها نمی‌دیدم، اما این روز‌ها بچه‌های من همان‌طور که می‌خواستم ذهن‌شان را به کار می‌گیرند و به پاسخ سؤال‌های من می‌رسند! غافل از این‌که با کشف یا حتی حدس نکته‌ای به آن کوچکی چه شادی‌ای تمام وجود من را فرا می‌گیرد.
این‌ روزها وقتی با کلی خستگی سر کلاس نجوم‌ می‌روم، یک ساعت و نیم درس می‌دهم بدون آن‌که گذر زمان را حس کنم و بعد خسته‌تر از پیش پا به خیابان می‌گذارم، در دل‌ام حسرت می‌خورم که چرا بیش‌تر نمی‌توانم برای بچه‌های‌ام وقت بگذارم.

شب يلدا طولاني‌ترين شب سال

انسان‌‌ها همواره دوره‌ها و چرخه‌هاي طبيعي زمين را دنبال و ثبت کرده‌اند، حرکت پيچيده زمين و ديگر اجرام آسماني همواره منشأ شگفتي و حيرت بوده، شگقتي‌ و حيرتي که خود موجب خلق داستان‌ها و افسانه‌هاي بي‌شماري در سراسر دنيا شده‌است. داستان‌هايي که هنوز هم بر سر زبان‌ها باقي مانده‌اند.

انسان باستان به اين دوره‌ها علاقه‌مند بوده‌، زيرا زندگي و وسايل معاشش به آن‌ها بستگي داشته‌است. براي مثال در زمان‌هاي مشخصي از سال، در مکان‌هاي ويژه‌اي غذا به وفور يافت مي‌شده با اين‌که در زمان‌هايي ديگر هوا رو به گرمي يا سردي مي‌گذاشته است، او حتي رابطه‌اي ميان دوره تناوب ماه و حاصل‌خيزي کشت‌زارهاي‌اش حس کرده‌است.

اگر دقت کرده‌باشيد، احتمالا متوجه شده‌ايد که طول روز ( و شب )‌ در زمان‌هاي متفاوتي از سال يک‌سان نيست. و در واقع مدت روز به صورت يک چرخه يک‌ساله در حال تناوب است.

ايرانيان باستان نيزاين تغييرات سالانه طول شب و روز را مورد توجه قرار داده‌بودند و آن را نشانه‌اي از جنگ ميان روشنايي (‌خوبي‌ها) و تاريکي (بدي‌ها) مي‌دانستند، جنگي که زماني به نفع بدي پيش مي‌رود و در زمان ديگر اين روشنايي است که غالب مي‌شود. در اين باور طولاني‌ترين شب سال، شب بسيار مهمي است، شبي است که پس از آن کم‌کم از طول شب کاسته و به روز افزوده مي‌شود، شبي است که گويي خداوندگار روشنايي جاني تازه در آن مي‌گيرد و کم‌کم در روز‌هاي بعد بر تاريکي چيره مي‌شود، اين شب، شب يلدا(1) ، شب دوباره متولد شدن خورشيد است، شب دوباره زاده شدن خداوندگار روشنايي، نخستين شب پيش از آغاز ماه دي؛ ماهي که به شکرانه جان‌گرفتن خداوند روشنايي، ماه خداوندگار ناميده شده است.

ايرانيان باستان در شب يلدا در بيرون از خانه آتشي روشن مي‌کردند تا به نوعي کمکي به خداوندگار روشنايي در جنگ سهم‌گين‌اش کرده باشند، سپس خود به همراه اعضاي خانواده‌شان در داخل خانه دور کرسي شب زنده‌داري مي‌کردند، ميوه و سبزي‌ بر سر سفره مي‌گذاشتند و براي محصول سال بعدشان دعا مي‌کردند و از خداوند سالي پر از موفقيت طلب مي‌نمودند، ايرانيان باستان هزاران سال است که شب يلدا را جشن مي‌گيرند و شايد به جرأت بتوان ادعا کرد قدمت اين مراسم به زماني برمي‌گردد که انسان‌ها پايه زندگي‌شان را تغييرات فصلي در يک سال قرار دادند.

خوب برويم سر موضوع خودمان! چرا اين شب طولاني‌ترين شب سال ناميده مي‌شود؟! براي درک اين مطلب بايد نگاهي به حرکت‌هاي ظاهري خورشيد بيندازيم.

شايد بدانيد که خورشيد به سبب حرکت مداري زمين، سالانه يک حرکت ظاهري در آسمان انجام مي‌دهد، مسير اين حرکت اصطلاحا دايرة‌البروج است. باز هم شايد بدانيد که دايرة‌البروج با استواي سماوي زاويه 23.5 درجه مي‌سازد در نتيجه بيشينه ميل خورشيد در يک سال 23.5+ و کمينه آن 23.5- خواهد بود. با توجه به اين موضوع چهار نقطه معروف از مدار زمين و يا به عبارتي از دايرة‌البروج مطرح مي‌شوند.

انقلاب زمستاني: نقطه‌اي از دايرةالبروج (مدار کره‌زمين) است که خورشيد در آن به کمينه ميل خود(23.5-) مي‌رسد.

انقلاب تابستاني: نقطه‌اي از دايرةالبروج (مدار کره‌زمين) است که خورشيد در آن به بيشينه ميل خود (23.5+) مي‌رسد.

اعتدال بهاري: نقطه‌اي از دايرةالبروج (مدار کره‌زمين) است که در آن خورشيد روي استواي سماوي قرار مي‌گيرد.(نقطه تقاطع استواي سماوي و دايرةالبروج)

اعتدال پاييزي: نقطه‌اي از دايرةالبروج (مدار کره‌زمين) است که در آن خورشيد روي استواي سماوي قرار مي‌گيرد.(نقطه تقاطع استواي سماوي و دايرةالبروج)

در واقع اعتدال بهاري و پاييزي تعريف مشابهي دارند و وجه تمايزشان در اين است که در اعتدال بهاري خورشيد در حال گذر از پايين استواي آسماني به بالاي آن است اما در اعتدال پاييزي درست عکس اين موضوع صادق است.

به شکل زير توجه کنيد :

Solar path

در اين شکل نحوه حرکت ظاهري روزانه خورشيد در سه زمان متفاوت از سال ديده مي‌شود. مدار سبزرنگ مربوط به زماني است که خورشيد در اعتدال بهاري قرار مي‌گيرد (نخستين روز فصل بهار)، مدار قرمز رنگ زماني را نشان مي‌دهد که خورشيد در انقلاب تابستاني است.( نخستين روز ماه تير) و در نهايت مدار آبي‌رنگ مربوط به انقلاب زمستاني و روز نخست ماه دي است.

اين سه مدار را مقايسه کنيد. کاملا مشخص است که مدار آبي‌رنگ بيش‌تر از دو مدار ديگر زير افق قرار دارد و در نتيجه شب طولاني‌تري از آن‌ها دارد. از طرفي مي‌دانيم که در ديگر مواقع سال، حرکت روزانه خورشيد مداري بين مدار انقلاب‌ها خواهد بود و هيچ مداري پايين‌تر از مدار آبي‌رنگ قرار نخواهد داشت پس مي‌توان نتيجه گرفت که اين مدار بيش‌تر از هر مدار ديگري زير افق قرار دارد. پس در اين نقطه از زمان ما طولاني‌ترين شب سال را داريم. يعني همان شب يلدا.

خوب با توجه به مطالب گفته شده، به نظر شما طولاني‌ترين روز سال چه زماني است؟! کمي فکر کنيد!‌ (3)

(1) يلدا يک کلمه سوراني به معناي زاده‌شدن است.

(2) دي، برگرفته از Deity- خداوند روشنايي ايرانيان باستان است و البته کلمه انگليسي Day به معناي روز هم از همين ريشه گرفته شده‌است.

(3) از طريق همان شکل مطرح شده، مي‌توان انتظار داشت که طولاني‌ترين روز سال، انقلاب‌تابستاني(نخستين روز تابستان) است و البته اين‌که در ابتداي بهار و پاييز (اعتدالين) طول روز و شب برابر است.

عکس‌هایی از کسوف 29ام مارس

پیش از این‌که وقت کنم یک تعداد از عکس‌های سفرم را روی سایت بگذارم گفتم برای‌تان کمی سایت معرفی کنم که در آن‌ها می‌توانید عکس‌های نابی از خورشیدگرفتگی پیدا کنید!

یک پزشک گل‌چین جالبی تهیه کرده است!‌

این و این را هم ببینید!

ISS

این ستاره‌شناسان آماتور هم یک چیزی‌شان می‌شود! تخلیه فاضلاب ایست‌گاه فضایی بین‌المللی را هم رصد می‌کنند!